Bukowa Góra w Ujejscu zaprasza na spacery archeologiczne w ramach Kierunek GZM

Wystarczy zejść z asfaltu na leśną ścieżkę w Dąbrowie Górniczej, by trafić na miejsce, które potrafi całkowicie zmienić spojrzenie na lokalną historię. Bukowa Góra w Ujejscu - wzgórze mijane przez wielu bez zastanowienia - skrywa ślady aktywności człowieka sięgające ponad 5000 lat. Już 27 czerwca 2026 roku mieszkańcy będą mogli zobaczyć je z bliska podczas spacerów archeologicznych prowadzonych przez naukowców i osoby bezpośrednio zaangażowane w badania.

Organizatorzy zapowiadają trasę, która ma być nie tylko przejściem przez las, ale i podróżą przez warstwy czasu: od pradziejowych konstrukcji po ślady wczesnośredniowiecznych zwyczajów i historii wydobycia surowców. Bukowa Góra coraz częściej pojawia się w rozmowach o dziedzictwie regionu jako „Dąbrowskie Stonehenge” - określenie nie wzięło się znikąd, bo jednym z punktów wyprawy będzie megalityczne stanowisko archeologiczne.

Trasa spaceru: od punktu zbiórki do „Dąbrowskiego Stonehenge”

Start zaplanowano przy zbiegu ulic Mieszka I i Olimpijskiej. Dalej uczestnicy przejdą leśnymi drogami w głąb wzgórza. Dla tych, którzy wolą dotrzeć na miejsce z pomocą nawigacji, podano również koordynaty GPS: 50.39917279149653, 19.25883976143175.

W programie znalazły się autentyczne lokalizacje, w których trwają badania i które nadal potrafią zaskakiwać nowymi odkryciami. Po drodze będzie można zobaczyć:

• megalityczne stanowisko archeologiczne,
• wczesnośredniowieczne cmentarzysko kurhanowe,
• miejsca związane z dawną eksploatacją rud srebronośnych.

Ważnym elementem wydarzenia mają być także stacje rekonstruktorów. To tam pojawi się opowieść o codzienności dawnych Słowian - od rzemiosła, przez wyobrażenia o świecie, po tradycje i obrzędowość.

Godziny wejść, limity grup i zapisy w Muzeum Miejskie „Sztygarka”

Spacery odbędą się w kilku turach, co ma ułatwić udział osobom planującym weekend w ramach festiwalu mikrowypraw. Organizatorzy podkreślają jednak, że obowiązuje limit uczestników: każda grupa może liczyć maksymalnie 20 osób, dlatego zapisy mogą szybko się zamknąć.

Dostępne godziny startu to:

• 10:00–12:00 oraz 10:30–12:30,
• 11:00–13:00 oraz 11:30–13:30,
• 12:00–14:00 oraz 12:30–14:30,
• 13:00–15:00 oraz 13:30–15:30.

Rejestrację prowadzi Muzeum Miejskie „Sztygarka” pod numerem 32 726 41 85.

1. Wybierz dogodną godzinę startu.
2. Zadzwoń do Muzeum Miejskie „Sztygarka” i zarezerwuj miejsce.
3. Przyjdź na zbiórkę na skrzyżowanie ulic Mieszka I i Olimpijskiej (lub skorzystaj z GPS).

Przewodnicy: archeologia, geologia i spojrzenie na niebo

Wśród prowadzących są osoby o różnych specjalizacjach - od archeologii, przez geologię, po zainteresowania archeoastronomią. To ma przełożyć się na opowieść wielowątkową: o tym, co widać w terenie, co kryje się pod ziemią i jak dawni mieszkańcy mogli postrzegać otaczający ich świat.

„Bukowa Góra jest miejscem, w którym archeologia, geologia, przyroda i lokalna tożsamość spotykają się w jednym punkcie.”

organizatorzy wydarzenia

Uczestników poprowadzą:

• Maciej Rodziewicz - to od jego pasji zaczęła się historia współczesnych badań Bukowej Góry; jako pierwszy zwrócił uwagę archeologów na potencjał tego miejsca i od trzech lat uczestniczy w wykopaliskach projektu naukowo-badawczego „Bukowa Góra”. Interesuje się archeoastronomią, czyli badaniem związków dawnych kultur z obserwacjami nieba i kosmosu.
• dr hab. Dariusz Rozmus - archeolog, odkrywca Skarbu Hutnika w Łośniu i jeden z najwybitniejszych badaczy wczesnośredniowiecznego górnictwa na terenie Zagłębia Dąbrowskiego, autor licznych publikacji naukowych.
• dr Zbigniew Mirkowski - geolog i wykładowca akademicki, specjalizujący się w budowie geologicznej regionu oraz historii eksploatacji bogactw naturalnych Zagłębia Dąbrowskiego.
• dr Radosław Liwoch - archeolog z wieloletnim doświadczeniem wykopaliskowym, badacz i popularyzator archeologii, szczególnie zainteresowany problematyką wschodniej słowiańszczyzny.

Kierunek GZM: mikrowyprawy w całej metropolii

Spacery po Bukowej Górze wpisują się w program „Kierunek GZM” - określanego jako największy w Polsce festiwal mikrowypraw. Metropolia GZM organizuje go, by w kreatywny sposób świętować kolejne rocznice swojego powstania i zachęcać mieszkańców do mikroturystyki, czyli poznawania miejsc położonych blisko domu, ale często pomijanych w codziennym biegu.

W terminie 26–28 czerwca przygotowano 265 unikalnych wypraw oraz 4 wydarzenia specjalne. Wydarzenie w Dąbrowie Górniczej ma przypomnieć, że historia miasta nie zaczyna się wraz z jego współczesną zabudową - jej początki sięgają tysiące lat wstecz, a odpowiedzi na wiele pytań wciąż mogą czekać pod leśną ściółką Bukowej Góry.

Projekt realizowany jest w ramach festiwalu mikrowypraw „Kierunek GZM” dzięki wsparciu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.