Zdzisław Stanisław Badocha
Biografia
Urodził się 22 marca 1925 roku w Dąbrowie Górniczej jako Zdzisław Stanisław Badocha. Był synem Romana Badochy i Wandy z domu Tylec; dzieciństwo spędził w Czudzinie w powiecie Łuniniec. W 1937–1938 roku rodzina zamieszkała w Nowych Święcianach, gdzie ojciec służył w KOP. Uczęszczał do Gimnazjum im. Józefa Piłsudskiego w Święcianach, a od 1938 należał do ZHP i do drużyny im. B. Głowackiego, odznaczony Państwową Odznaką Sportową I stopnia.
W czerwcu 1942 wstąpił do konspiracji w szeregach Armii Krajowej na Wileńszczyźnie, był członkiem 23. Ośrodka Dywersyjnego Ignalino-Nowe Święciany. Przed majem 1943 objął dowództwo jednego z patroli. Po dekonspiracji od maja 1944 był żołnierzem plutonu sierż. Mieczysława Kitkiewicza „Kitka” w 5. Wileńskiej Brygadzie AK pod dowództwem mjr Zygmunta Szendzielarza „Łupaszka”. Uczestniczył w walkach o wyzwolenie Wilna w ramach operacji Ostra Brama.
W lipcu 1944 oddział przeszedł do Puszczy Grodzieńskiej; w okolicach Porzecza został otoczony przez Sowietów, lecz brygadzie udało się rozproszyć. Po przeniesieniu do rejonu Białegostoku i wcieleniu do 4. zapasowego pułku piechoty, w październiku zdezerterował i przyłączył się do odtwarzanej przez mjr Z. Szendzielarza 5. Brygady Wileńskiej w Kieturykach. Na początku 1945 został dowódcą plutonu w 4. szwadronie por. Mariana Plucińskiego „Mścisław”. Od tego momentu walczył z KBW, UB, MO i NKWD; operował m.in. w rejonie Bielsk Podlaskiego, Białowieży i Hajnowki.
W maju 1945 awansował do stopnia kaprala, a 15 sierpnia na podporucznika. W połowie 1945, po koncentracji 1. i 4. szwadronu w Oleksinie, jego oddział przeszedł na lewy brzeg Bugu i działał w powiecie sokołowskim. 7 września, w Stoczku, oddziały 5. Brygady zostały zdemobilizowane. W październiku odwiedził rodzinę w Dąbrowie Górniczej, pozostawiając pamiątkową kolekcję fotografii, a następnie udał się na Wybrzeże Gdańskie do Szendzielarza.
W przełomie lutego i marca 1946 5. Brygada wznowiła działania; Badocha objął stanowisko dowódcy patrolu, później 2. szwadronu. Działał głównie w Borach Tucholskich, przeprowadzając szereg akcji przeciwko MO, PUBP i UB; 28 czerwca 1946 został otoczony i zginął podczas próby wydostania się z obławy. Zdenuncjowany przez Reginę Żylińską, miejsce pochówku nie jest znane; rodzina dowiedziała się o tym dopiero w latach 60.