Stanisław Arnold
Biografia
Stanisław Arnold urodził się 20 grudnia 1895 w Dąbrowie Górniczej. Był synem Jana, dyrektora kopalni, i Romany z Bojanowskich. Kształcił się w szkole handlowej w Sosnowcu, Szkole Komercyjnej w Wilnie, a na Uniwersytecie Warszawskim (1916–1920) ukończył studia historyczne i socjologiczne; studiował także historię na uniwersytetach w Wiedniu i Florencji.
W 1920 obronił doktorat na UW pod kierunkiem Marcela Handelsmana na podstawie pracy Władztwo biskupie na grodzie wolborskim w wieku XIII. Podjął wówczas pracę na Uniwersytecie, z którym pozostał związany do emerytury w 1966. W latach 1922–1928 uczył historii w Warszawskim Państwowym Gimnazjum im. Stefana Batorego. Na UW pracował początkowo jako starszy asystent Seminarium Historycznego, a po przedstawieniu pracy Stanowisko Longobardów do Rzymian we Włoszech północnych (1925) został docentem w Katedrze Historii Gospodarczej.
Od 1929 był profesorem nadzwyczajnym i kierownikiem Katedry Historii Społeczno-Gospodarczej i Geografii Historycznej, w 1938 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego oraz objął funkcję dziekana Wydziału Humanistycznego na rok akademicki 1938/1939. W latach 1931–1939 kierował ponadto Katedrą Historii Polski Średniowiecznej w Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie. Prowadził wykłady w Tajnym Uniwersytecie Warszawskim.
Po wojnie kontynuował pracę na UW, kierował Studium Nauki o Polsce i Świecie Współczesnym oraz katedrami Historii Polski Feudalnej i Historii Polski do XVIII Wieku i Nauk Pomocniczych Historii, zaangażowany w prace Komitetu Słowiańskiego w Polsce.
Od 1945 należał do Polskiej Partii Robotniczej, a następnie do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Pełnił funkcję przewodniczącego Marksistowskiego Zrzeszenia Historyków. Od 1948 pracował także w Wyższej Szkole Partyjnej w Warszawie, gdzie kierował Katedrą Historii Polski i Polskiego Ruchu Robotniczego. Kierował ponadto Pracownią PRL oraz Radą Naukową Instytutu Historii PAN oraz Katedrą Historii Gospodarczej Szkoły Głównej Planowania i Statystyki. W 1950 był dyrektorem Muzeum Historycznego m.st. Warszawy.
W latach 1945–1947 stał na czele Departamentu Szkół Wyższych i Nauki Ministerstwa Oświaty. Był przewodniczącym Rady Naukowej Ośrodka Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie (1964–1968). W 1936 został członkiem korespondentem, a w 1945 członkiem rzeczywistym Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Od 1952 członek korespondent PAN, od 1958 członek rzeczywisty. Pełnił funkcje sekretarza Wydziału I PAN, przewodniczącego Komisji ds. Bibliotek i Bibliografii PAN, przewodniczącego Komitetu Nauk Historycznych PAN (1958–1961), a w latach 1957–1968 wchodził w skład Prezydium PAN. Był również m.in. prezesem Polskiego Stowarzyszenia Filmu Naukowego.
W pracy naukowej zajmował się średniowieczną historią gospodarczą, geografią historyczną, historią Warszawy. Był uznanym specjalistą w dziedzinie ustroju administracyjnego Polski Piastów. W badaniach z zakresu historii gospodarczej stosował metody statystyczne, przedstawił własny podział dziejów Polski na okresy i podokresy na podstawie stosunków produkcyjnych, kulturalnych i politycznych. Przeprowadził identyfikację terytoriów plemiennych w wczesnym okresie Polski piastowskiej.
Był żonaty z Janiną z domu Malczyk (1907-1986). Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera 35A-1-12).
Do grona jego uczniów należą: Artur Eisenbach, Zofia Kamieńska, Antonina Keckowa, Krystyna Kersten, Witold Kula, Janina Leskiewiczowa, Władysław Pałucki, Stanisław Piekarczyk, Zbigniew Świtalski, Maria Turlejska.