Kazimierz Wincenty Zagrodzki

lekarz weterynarii
21.01.1881 09.06.1941 Dąbrowa Górnicza

Biografia

Kazimierz Wincenty Zagrodzki urodził się 21 stycznia 1881 roku w Dąbrowie Górniczej w rodzinie Klemensa i Marii ze Sroków. Po ukończeniu progimnazjum w Pińczowie i Gimnazjum Kieleckiego (w 1902 roku) rozpoczął studia w Instytucie Weterynaryjnym w Warszawie. Studiował w Warszawie do wybuchu rewolucji w 1905 roku. W czasie studiów należał od przełomu 1904/1905 roku do Organizacji Spiskowo-Bojowej PPS. Został aresztowany w 1905 roku, w sierpniu tego roku trafił do X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej, zesłano go na 5 lat na Syberię, skąd uciekł w 1911 roku i dotarł do Lwowa, gdzie kontynuował studia weterynaryjne na Akademii Medycyny Weterynaryjnej. W roku 1912 uzyskał dyplom lekarza weterynarii. Równocześnie ukończył szkołę oficerską Związku Strzeleckiego.

Od sierpnia 1914 roku służył w Pierwszej Kompanii Kadrowej i I Brygadzie Legionów Polskich. Jako dowódca plutonu walczył m.in. pod Dęblinem i pod Anielinem–Laskami, był ranny, zakończył szlak bojowy w bitwie pod Łowczówkiem. Był naczelnym lekarzem weterynarii 1. pułku ułanów Legionów Polskich. 5 marca 1915 roku został mianowany podpułkownikiem lekarzem weterynarii. Od 6 lutego do 1 kwietnia 1917 roku wykładał przedmiot nauka o koniu na kawaleryjskim kursie podoficerskim przy 1. pułku ułanów w Ostrołęce. Latem tego roku, po kryzysie przysięgowym, został internowany w Beniaminowie. 2 czerwca 1917 roku został mianowany rotmistrzem, a przed 17 grudnia 1918 roku – majorem.

10 listopada 1918 roku został przyjęty do Wojska Polskiego i przydzielony do Dowództwa Okręgu Generalnego „Lublin” na stanowisko szefa weterynarii. Na tym stanowisku 24 czerwca 1920 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu podpułkownika, w korpusie weterynaryjnym, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich. W czasie wojny z bolszewikami był szefem weterynarnym Grupy Wołyńskiej. Do 1 stycznia 1922 był naczelny komisarz do walki z księgosuszem w Polsce. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 8. lokatą w korpusie oficerów weterynaryjnych, a jego oddziałem macierzystym była Kadra Okręgowego Szpitala Koni Nr 2. 17 maja 1922 odznaczono go orderem wojskowym Virtuti Militari V klasy.

W latach 1923–1924 był szefem Szefostwa Weterynaryjnego Dowództwa Okręgu Korpusu Nr II w Lublinie, pozostając oficerem nadetatowym Okręgowego Szpitala Koni Nr 2. 1 grudnia 1924 roku został mianowany pułkownikiem ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 roku i 1. lokatą w korpusie oficerów weterynaryjnych. W 1927 roku został przeniesiony służbowo do Departamentu Sanitarnego Ministerstwa Spraw Wojskowych na Szefa Weterynarii. 29 listopada 1929 roku obronił pracę doktorską na Akademii Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie i otrzymał stopień doktora nauk weterynaryjnych. Został przeniesiony w stan spoczynku (pułkownik pospolitego ruszenia) 31 maja 1935 roku.

Od 1 czerwca 1935 roku pracował na stanowisku kierownika wydziału weterynaryjnego Państwowego Instytutu Naukowego Gospodarstwa Wiejskiego i zastępcy dyrektora w Państwowym Instytucie Naukowym Gospodarstwa Wiejskiego w Puławach. Był organizatorem i pierwszym kierownikiem Instytutu (do roku 1939).

W czasie służby w wojskowej służbie weterynarii uporządkował wiele przepisów i instrukcji wojskowych związanych z weterynarią, stworzył Wojskową Pracownię Weterynaryjną w Warszawie. Miał wielki wpływ wychowawczy na kadrę weterynaryjną w Wojsku Polskim.

Po jego odejściu ze służby w roku 1935 powołano Fundusz Stypendialny jego imienia. 28 października tego roku powołano komitet organizacyjny, którego przewodniczącym został Szef Służby Weterynaryjnej płk Jan Ślaski. Celem Fundacji było „udzielenie oficerom lekarzom weterynarii Wojska Polskiego stypendiów lub zapomóg, dla wydoskonalenia się w jednej z dziedzin mających znaczenie dla Wojskowej Służby Weterynaryjnej lub dla przeprowadzenia prac względnie przedsięwzięć z tym związanych”.

W czasie II wojny światowej Niemcy nie zawiesili działalności Instytutu, którym w dalszym ciągu nieformalnie kierował Zagrodzki. Za jego przyzwoleniem lub inspiracji wytwarzano tu preparaty znieczulające, które przekazywano partyzantom i substancje chemiczne do sabotażu. W 1941 roku został aresztowany przez Gestapo i wywieziony do więzienia na zamku w Lublinie. Po zwolnieniu z powodu ciężkiej choroby zmarł w 1941 roku w Puławach. Został tam pochowany.

Kazimierz Zagrodzki w 1919 roku ożenił się z Łucją Pracką.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari (nr 7498), 17 maja 1922
Krzyż Niepodległości z Mieczami – 20 stycznia 1931
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 2 maja 1923
Złoty Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928
Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921

Ciekawostki

Pseudonim: Tadeusz
Był organizatorem i pierwszym kierownikiem Instytutu Naukowego Gospodarstwa Wiejskiego w Puławach (1935–1939).
Podczas II wojny światowej Instytut funkcjonował nieformalnie pod jego kierownictwem; został aresztowany przez Gestapo i zmarł w Puławach w 1941 roku.

Udostępnij