Czesław Gęborski

oficer aparatu bezpieczeństwa
05.06.1925 14.06.2006 Dąbrowa Górnicza

Biografia

Czesław Gęborski urodził się 5 czerwca 1925 w Dąbrowie Górniczej. Do wybuchu II wojny światowej mieszkał w Dąbrowie Górniczej.

Podczas okupacji część czasu spędził w niemieckim obozie w Kochłowicach, z którego uciekł w kwietniu 1943 roku. Będąc członkiem Armii Ludowej, ponownie został aresztowany przez Niemców w 1944 roku, jednak podczas transportu do Auschwitz został odbity przez AL i trafił do komunistycznej partyzantki.

Po zakończeniu wojny wstąpił do Milicji Obywatelskiej i szybko awansował na sierżanta. Do marca 1945 pracował w Świętochłowicach, a następnie w Niemodlinie. W lipcu 1945 został komendantem Obózu Pracy w Łambinowicach, pełniąc tę funkcję do października 1945, kiedy to postawiono mu zarzut przekroczenia obowiązków służbowych – chodziło o spalenie baraku z więźniami i rozkaz strzelania do gaszących go więźniów; zginęło wówczas 48 osób.

Mimo tak poważnych zarzutów uczestniczył w procesie żołnierza NSZ Bolesława Pronobisa „Ikar” (skazany na śmierć i stracony). W 1947 śledztwo w sprawie wydarzeń w obozie zostało umorzone, a Gęborski awansował do stopnia kapitana.

Po 1956 śledztwo w sprawie Łambinowic zostało wznowione, a Czesław Gęborski trafił do aresztu. Sąd go jednak uniewinnił (mimo obciążających zeznań najbliższego współpracownika – Ignacego Szypuły), a prokuratura nie odwołała się od wyroku. W 1960, będąc już oficerem SB, kapitan Gęborski próbował uzyskać odszkodowanie za 22 miesiące aresztu. Bezskutecznie, sąd uznał areszt za zasadny i potwierdził, że wyrok uniewinniający nie rozwiewa wszystkich wątpliwości.

Od końca lat 90. XX wieku w sądzie w Opolu toczył się wznowiony proces w sprawie śmierci 48 osób. W wyniku śledztwa prokuratura zdecydowała się postawić Gęborskiemu zarzut zabójstwa podczas tej akcji 35 osób. Proces (przerywany notoryczną nieobecnością świadków) trwał do 2005 roku, kiedy to został odroczony ze względu na zły stan zdrowia oskarżonego, a ostatecznie umorzony został w 2006 z powodu śmierci oskarżonego.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Awans na sierżanta Milicji Obywatelskiej po wojnie
Awans na kapitana w 1947
Komendant obozu pracy w Łambinowicach (lipiec–październik 1945)
Uniewinnienie w 1960 w sprawie obozu w Łambinowicach

Ciekawostki

Uciekł z niemieckiego obozu w Kochłowicach w kwietniu 1943.
Podczas II wojny światowej był członkiem Armii Ludowej i został odbity podczas transportu do Auschwitz.
Proces wznowiony w Opolu w latach 1990., zakończył się umorzeniem w 2006 z powodu śmierci oskarżonego.

Udostępnij