Alfred Czesław Przybylski

architekt
30.04.1919 21.05.1994 Dąbrowa Górnicza

Biografia

Alfred Czesław Przybylski urodził się 30 kwietnia 1919 roku w Dąbrowie Górniczej. Był synem Romana Przybylskiego i Marii z domu Lis. W młodości uczęszczał do Gimnazjum Ogólnokształcącego im. Waleriana Łukasińskiego, a następnie do Liceum Budowlanego przy Śląskich Technicznych Zakładach Naukowych w Katowicach. W liceum był współredaktorem i grafikiem miesięcznika „Echo Szkolne” i interesowała go sprawy społeczno-polityczne.

Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. W czasie wojny był członkiem tajnej organizacji ruchu oporu Związek Czynu Zbrojnego, nosił pseudonim „Adzia”. Dzięki kontaktom z majorami i konspiracyjnym przewozem broni uczestniczył w niszczeniu linii kolejowych i zdobywaniu uzbrojenia.

We marcu 1940 został aresztowany na granicy polsko–węgierskiej w Komańczypodczas przerzutu oficerów na Węgry. Osadzony w więzieniu Sanoku, a następnie przetransportowany do Tarnowa, gdzie był torturowany przez Gestapo, lecz nikogo nie wydał. 14 czerwca 1940 został przewieziony transportem wraz z 728 mężczyznami do nazistowskiego obozu Auschwitz. Tam oznaczono go numerem więźniarskim 471 i czerwonym trójkątem jako więźnia politycznego. W obozie pracował jako kimierniczy i kreślarz w komandzie Baubüro; zaprzyjaźnił się ze Szymonem Syrkusem, który po wojnie namówił go do powrotu do Polski i pracował z nim w jednym biurze projektowym.

W październiku 1944 został przetransportowany do obozu Groß-Rosen, gdzie przebywał do stycznia 1945. Stamtąd trafił do obozu Buchenwald, skąd 12 kwietnia 1945 został wysłany transportem kolejowym do obozu w Dachau. Skład został uszkodzony przez lotnictwo i więźniowie zostali poprowadzeni pieszo. Dwa dni później udało mu się zbiec w okolicach Jeny. Ukrył się w lesie i przeczekał przejście frontu. Po kilku dniach, wyczerpany, oddał się w ręce wojska amerykańskiego. Armia amerykańska otoczyła go opieką i pomogła przenieść się w rejon Emsland, gdzie wokół miasta Haaren powstała polska strefa okupacyjna.

Tam trafił do I Dywizji Pancernej gen. Maczka i był poddany leczeniu szpitalnemu. W tym czasie otrzymał stopień podporucznika i prowadził kursy kreślarskie dla żołnierzy i oficerów. Od kwietnia do połowy lipca 1947 przebywał w obozie repatriacyjnym w Lubece. Ostatecznie powrócił do kraju i rozpoczął poszukiwania rodziny. Od sierpnia 1947 mieszkał w Warszawie, gdzie kontynuował naukę w Liceum Budowlanym na ul. Hożej, który ukończył w maju 1948.

Równocześnie od września 1947 pracował w charakterze projektanta w Pracowni Architektoniczno–Urbanistycznej WSM pod kierunkiem Heleny i Szymona Syrkusów. Wraz z nimi zaprojektował między innymi osiedle Koło Wschód na warszawskiej Woli, które wpisane zostało do rejestru zabytków jako jeden z pierwszych przykładów powojennej architektury modernistycznej (nr 1537-A z 09.11.1992, 03.09.2008, 18.11.2009).

W 1948 podjął studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, które ukończył z tytułem magistra inżyniera architektury w 1954 r. Od początku 1950 pracował w Centralnym Biurze Projektów Architektoniczno–Budowlanych w Warszawie i w Miastoprojekt Stolica–Północ jako projektant. W latach 1951–1952 był asystentem na Politechnice Warszawskiej w Katedrze Planowania i Architektury Miast. Od listopada 1954 do lutego 1958 pracował w Zakładzie Architektury Zespołów Mieszkaniowych PW na stanowisku Głównego Projektanta – Kierownika Zespołu. Lata 1954–1964 to okres współpracy z architektem Leszkiem Klajnertem. W latach 1958–76 pracował w Biurze Projektów CPN„Naftoprojekt”, a od 1972 do 1975 w firmie Miastoprojekt Lublin.

Działał społecznie w Towarzystwie Opieki nad Oświęcimem, w ZBoWiD i w spółdzielniach mieszkaniowych WSM i Starówka w Warszawie. W latach 70. był rzeczoznawcą SARP przy Prezydium Zarządu Głównego Stowarzyszenia Architektów Polskich. W 1982 został powołany do Komisji Kwalifikacyjnej Zespołu Rzeczoznawców SARP w Warszawie, a następnie był jej przewodniczącym. W latach 80. w powołanym przez Zarząd Główny Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem Zespole Ekspertów do spraw rewaloryzacji terenów i obiektów byłej Strefy interesów KL Auschwitz pełnił funkcję Przewodniczącego. W 1985 r. z ramienia SARP został oddelegowany do współpracy z niemieckim architektem Helmutem Morlokiem do projektowania i budowy Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży w Oświęcimiu, otwartego uroczyście w grudniu 1986.

Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie, w kwaterze 140 (rząd 3, miejsce 18).

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Krzyż Partyzancki nadany 11 stycznia 1964
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski nadany 25 stycznia 1973
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski nadany 5 grudnia 1984

Ciekawostki

Pseudonim żołnierza: Adzia
Zaprzyjaźnił się ze Szymonem Syrkusem, który po wojnie pomógł mu wrócić do Polski
Przeżył ucieczkę z obozu Dachau po marszu frontowym i trafił pod opiekę Armii amerykańskiej

Udostępnij